Lịch sử đã chứng minh rằng con người không thể có cuộc sống ổn định và phát triển bền vững nếu như không có an ninh và một quốc gia cũng không thể phát triển bền vững nếu không đảm bảo được an ninh cho con người, và doanh nghiệp và các tổ chức khác trong tất cả các lĩnh vực đời sống, sản xuất và kinh doanh, trong đó có các nguy cơ đe doạ an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống.
An ninh truyền thống là là trạng thái an ninh, an toàn, trong đó có sự ổn định, phát triển bền vững của một chế độ xã hội và độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia có liên quan đến các yếu tố bạo lực quân sự đe dọa quốc gia, dân tộc.
Còn an ninh phi truyền thống là trạng thái an ninh, an toàn, không có hiểm nguy cho cá nhân con người, xã hội, quốc gia, dân tộc và toàn nhân loại trước các nguy cơ đe dọa có nguồn gốc phi quân sự như tội phạm xuyên quốc gia, chủ nghĩa khủng bố, an ninh môi trường, an ninh nguồn nước, biến đổi khí hậu, an ninh y tế và dịch bệnh, an ninh kinh tế, an ninh tài chính, an ninh doanh nghiệp, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh đô thị, an ninh nông thôn, an ninh tôn giáo, an ninh giao thông, an ninh trường học, an ninh du lịch, an ninh hàng không, an ninh mạng, an ninh biển và hải đảo, … Các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống thường lan tỏa nhanh, ảnh hưởng rộng mang tính khu vực hoặc toàn cầu, do tác động bởi mặt trái của kinh tế thị trường, của toàn cầu hóa, của sử dụng thành tựu khoa học – công nghệ[1] . Hàng năm các nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống đã làm các quốc gia mất đi từ 30-60% GDP.
Mục tiêu của an ninh truyền thống là ổn định và phát triển bền vững của Nhà nước, chế độ, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Còn mục tiêu của an ninh phi truyền thống là ổn định và phát triển bền vững xã hội (cộng đồng), doanh nghiệp, con người. Vấn đề quản trị an ninh phi truyền thống đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong giải quyết các nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống, góp phần phát triển bền vững quốc gia.
1.Nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống trong thế giới VUCA và trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
1.1. Thế giới VUCA: Khái niệm “VUCA” dùng để mô tả về thế giới “đa cực”, được xác lập với 4 điều kiện: Biến động (Volatility), Không chắc chắn (Uncertainty), Phức tạp (Complexity) và Mơ hồ (Ambiguity)
Thuật ngữ VUCA được hình thành từ những năm 1980, khi Quân đội Hoa Kỳ sử dụng để mô tả các khu vực chiến trường phức tạp và nguy hiểm trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. VUCA sau đó được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác, bao gồm quản trị an ninh phi truyền thống, quản trị kinh doanh, để làm nổi bật tính chất khó lường, biến động và thử thách của môi trường thế giới mới.
Bất ổn (Volatility): Môi trường thế giới thay đổi liên tục và không ổn định. Các yếu tố như xu hướng an ninh, thị trường, công nghệ, chính sách và kỳ vọng của bên liên quan có thể biến đổi bất ngờ.
Không chắc chắn (Uncertainty): Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp gặp khó trong việc dự đoán tương lai do thiếu thông tin hoặc thông tin không đầy đủ. Và các nhà quản lý, lãnh đạo phải đối mặt với sự thiếu chắc chắn về nguồn lực, ngân sách, tiến bộ công nghệ và điều kiện mới.
Phức tạp (Complexity): Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp có thể gặp phải nhiều biến số, chẳng hạn như các quy trình đan xen không tách bạch, mối quan hệ chồng chéo giữa các bên liên quan, có nhiều vấn đề cần giải quyết cùng lúc,… khiến cho việc quản lý trở nên phức tạp.
Mơ hồ (Ambiguity): Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp không có được thông tin rõ ràng, không thể xác định rõ được sự thật về một vấn đề trong cả quá khứ, hiện tại và tương lai. Có nhiều cách giải thích về một tình huống, hoặc có nhiều mục tiêu và yêu cầu không được diễn đạt rõ ràng, hoặc có nhiều lời đồn đoán, giả định nhưng không có cơ sở chứng thực.
1.2. Kỷ nguyên vươn mình: Kỷ nguyên là một giai đoạn lịch sử được đánh dấu bởi những đặc điểm quan trọng hoặc sự kiện có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của xã hội – văn hóa – chính trị – tự nhiên. Kỷ nguyên thường được sử dụng để phân chia thời gian trong lịch sử theo những biến cố lớn hoặc có sự thay đổi căn bản trong đời sống chính trị hay khoa học, công nghệ, môi trường.Ví dụ: Kỷ nguyên công nghiệp, kỷ nguyên thông tin, kỷ nguyên kỹ thuật số, kỷ nguyên vũ trụ. Còn trước đây là kỷ nguyên đồ đá, kỷ nguyên cổ đại, kỷ nguyên trung cổ…
Kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, đó là kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh dưới sự lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu.
Ưu tiên hàng đầu trong kỷ nguyên mới là thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao.
Ưu tiên hàng đầu trong kỷ nguyên mới là thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao.
1.3. Trong thế giới VUCA, trong kỷ nguyên mới bên cạnh những thời cơ, thuận lợi đã, đang và sẽ xuất hiện nhiều nguy cơ đe doạ an ninh phi truyền thống.
– Tạo phiên thảo luận với chủ đề “Đương đầu với các cơn gió ngược: Khởi động lại tăng trưởng trong bối cảnh mong manh” tại Hội nghị Diễn đàn kinh tế thế giới các nhà tiên phong tại Thiên Tân (Trung Quốc), sáng 27/6/2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ ra 6 cơn gió ngược cản trở tăng trưởng kinh tế thế giới cần phải vượt qua:
- Một là suy giảm kinh tế toàn cầu, lạm phát gia tăng, đời sống người dân gặp nhiều khó khăn.
- Hai là hậu quả của đại dịch Covid-19 đối với nền kinh tế thế giới và các nước còn kéo dài.
- Ba là cạnh tranh địa chiến lược, chủ nghĩa bảo hộ, sự phân tách, phân mảnh, thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa các quốc gia.
- Bốn là các cuộc xung đột, trong đó có cuộc xung đột ở Ukraine đe dọa an ninh lương thực, năng lượng toàn cầu.
- Năm là các nước đang phát triển chịu tác động nặng nề nhất, có khả năng hạn chế trong thích ứng và sức chống chịu trước những cú sốc từ bên ngoài.
- Sáu là biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường.
Các “cơn gió ngược” trên cùng các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống đã và đang đe dọa các quốc gia trên thế giới, các vùng lãnh thổ trong đó có Việt Nam.
Trong bài phát biểu tại Đại học Oxford, Vương quốc Anh ngày 28/10/2025, Tổng bí thư Tô Lâm đã nhận xét “Những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen: an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, biến đổi khí hậu, dịch bệnh toàn cầu, tội phạm công nghệ cao, tấn công mạng vào các hệ thống trọng yếu “.
Các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống này không chỉ là vấn đề cấp bách, mà còn là vấn đề thường xuyên, lâu dài, liên quan tới toàn nhân loại và Việt Nam trong thế giới VUCA và trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
Trong năm 2025 nổi lên một số nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống sau:
Thứ nhất, các nguy cơ đe dọa an ninh môi trường, an ninh nguồn nước và các thảm hoạ thiên nhiên.
Các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh môi trường, an ninh nguồn nước và các thảm hoạ thiên nhiên đã gây tổn hại nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế – xã hội của thế giới, khu vực châu Á – Thái Bình Dương nói chung, Việt Nam nói riêng. Sự tổn hại này đã ảnh hưởng đến sự vận động quan hệ quốc tế của thế giới, khu vực cũng như ở nước ta hiện nay và trong tương lai. Từ 2013 – 2025 đã phát hiện, xử lý 122.911 vụ tội phạm và vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Các xâm phạm an ninh môi trường chủ yếu là: ô nhiễm môi trường, suy thoái môi trường, sư cố môi trường, chất thải nguy hại, xâm phạm rừng, xâm phạm quy hoạch bảo vệ môi trường, v.v…
Năm 2025, Việt Nam đã phải đối diện với các thách thức thiên tai nghiêm trọng, bao gồm nắng nóng dữ dội, mưa lớn tại một số khu vực, lũ quét và tình trạng sạt lở đất.
Theo nhận định của nhiều tổ chức quốc tế, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ biến đổi khí hậu. Nếu không có các biện pháp thích ứng hiệu quả trong 10 năm tới, khi nhiệt độ Trái đất tăng thêm 1 đến 1,5 độ C, Việt Nam có thể chịu thiệt hại kinh tế từ 1,8% đến 4,5% GDP, tương đương khoảng 4,3 tỷ USD.
Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tính cực đoan của thiên tai, khiến Việt Nam thường xuyên đối mặt với bão, lũ, sạt lở đất, hạn hán và xâm nhập mặn, với những diễn biến ngày càng bất thường. Trung bình trong hơn 30 năm qua, thiên tai đã gây thiệt hại kinh tế khoảng 1% đến 1,5% GDP mỗi năm.
Theo nhận định của các chuyên gia khí tượng, năm 2025 được dự báo sẽ có sự gia tăng đáng kể các hiện tượng thời tiết cực đoan dưới tác động của biến đổi khí hậu. Nhiệt độ toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục tăng cao, đặc biệt chịu ảnh hưởng của hiện tượng ENSO trung tính. Sự biến đổi này không chỉ tác động đến nhiệt độ không khí mà còn làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các thiên tai cực đoan như nắng nóng gay gắt, bão mạnh và lũ lụt.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cho biết nhiệt độ trong năm 2025 tại nhiều khu vực đã vượt ngưỡng trung bình nhiều năm. Đặc biệt, các tỉnh Bắc Bộ và Trung Bộ xảy ra những đợt nắng nóng gay gắt, tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.
Ngoài tình trạng nắng nóng, hạn hán và xâm nhập mặn cũng sẽ là những thách thức lớn trong năm 2025. Các khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và miền Trung dự kiến sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ tình trạng thiếu nước, gây tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân. Để ứng phó, cần triển khai các biện pháp quản lý, sử dụng nước hợp lý, đồng thời đẩy mạnh xây dựng các công trình thủy lợi và hệ thống cảnh báo sớm.
Năm 2025, Việt Nam sẽ đối mặt với nhiều đợt mưa lớn cục bộ, đặc biệt tại các khu vực vùng núi và đô thị. Những đợt mưa này có nguy cơ gây ra ngập úng nghiêm trọng, lũ quét và sạt lở đất, đe dọa tính mạng và tài sản của người dân. Các khu vực trũng thấp, đô thị đông dân như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đồng bằng sông Cửu Long được xem là những nơi cần đặc biệt cảnh giác.
Theo Cục thống kê, Bộ Tài chính, 9 tháng năm 2025, các cơ quan chức năng phát hiện 11.611 vụ vi phạm môi trường, trong đó xử lý 10.306 vụ với tổng số tiền phạt 165 tỷ đồng, giảm 26,6% so với cùng kỳ năm trước.
9 tháng đầu năm 2025, lực lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường toàn quốc đã phát hiện, xử lý trên 10.000 vụ với trên 11.000 đối tượng vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm; đã khởi tố, đề nghị khởi tố 333 vụ với 554 đối tượng. Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm đạt nhiều kết quả tích cực, ngày càng hiệu quả.
Công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm đạt nhiều kết quả tích cực, ngày càng hiệu quả hơn. Trong 6 tháng đầu năm, hệ lực lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường toàn quốc đã phát hiện, xử lý trên 10.000 vụ với trên 11.000 đối tượng vi phạm pháp luật về môi trường, tài nguyên, an toàn thực phẩm; đã khởi tố, đề nghị khởi tố 333 vụ với 554 đối tượng. Xử phạt, đề nghị xử phạt vi phạm hành chính trên 9.000 vụ với tổng số tiền trên 133 tỷ đồng.
Trong 9 tháng năm 2025, thiên tai làm 175 người chết và mất tích, 188 người bị thương; 221,2 nghìn ha lúa và 29,1 nghìn ha hoa màu bị hư hỏng; gần 52,4 nghìn ngôi nhà bị sập đổ, cuốn trôi và hư hại; tổng giá trị thiệt hại về tài sản ước tính 9.865,8 tỷ đồng, gấp 2,9 lần cùng kỳ năm 2024.
Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) chỉ ra, trong tháng 8 (từ 18/7 – 1787/2025), các cơ quan chức năng phát hiện 948 vụ vi phạm môi trường tại 30/34 địa phương. Tính chung 8 tháng năm 2025, các cơ quan chức năng phát hiện 9.512 vụ vi phạm môi trường, trong đó xử lý 8.443 vụ với tổng số tiền phạt 142,4 tỷ đồng, giảm 30,3% so với cùng kỳ năm 2024. Về cháy nổ, trong 8 tháng năm 2025, trên địa bàn cả nước xảy ra 2.211 vụ cháy, nổ, làm 76 người chết và 89 người bị thương, thiệt hại ước tính 212,1 tỷ đồng, tăng 25,9% so với cùng kỳ năm 2024./
Điển hình, nhiều vụ việc được phát hiện, xử lý, nhận được sự đồng tình cao của dư luận như vụ sản xuất hàng giả là thực phẩm và lừa dối khách hàng xảy ra tại Công ty Cổ phần Asia Life, CTCP Tập đoàn Chị Em Rọt và một số công ty tại thành phố Hồ Chí Minh và Đắk Lắk; vụ sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm xảy ra tại các công ty: Công ty TNHH Alama Việt Nam; Công ty TNHH HATUMA; Công ty CP thương mại và sản xuất Nature Made; Công ty cổ phần Z Holding; vụ sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm xảy ra tại Công ty cổ phần dược phẩm quốc tế Rance Pharma và Công ty cổ phần dược phẩm quốc tế Hacofood…
Năm 2025, cả nước đã xảy ra 20 loại hình thiên tai với diễn biến dồn dập, khốc liệt, mang nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử và xảy ra trên phạm vi rộng, thiệt hại nặng nề. Dù Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp phòng ngừa, ứng phó, nỗ lực vượt qua, song thực tế đến nay nhiều đợt thiên tai xảy ra đã có những điều vượt quá sức chịu đựng của người dân… Tính đến 11h ngày 9/10/2025, thiên tai trên cả nước đã khiến 238 người chết và mất tích, 367 người bị thương; gần 260.000 ngôi nhà bị hư hỏng, tốc mái; gần 556.000 ha lúa, hoa màu và cây trồng khác bị ngập úng, thiệt hại; hơn 15.000 con gia súc và gần 1,45 triệu con gia cầm bị chết hoặc cuốn trôi; hơn 40.000 ha nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng. Tổng thiệt hại ước tính gần 34 nghìn tỷ đồng.
Thiệt hại về người tương đương 47% so với cùng kỳ năm 2024, trong khi thiệt hại kinh tế bằng khoảng 37% so với cùng kỳ. Năm 2024, thiên tai đã khiến 501 người thiệt mạng và gây tổn thất kinh tế ước tính 90.277 tỷ đồng.
Điểm đáng chú ý, các cơn bão có tốc độ di chuyển nhanh, cường độ mạnh và diễn biến khó lường. Đặc biệt, trái quy luật khi đầu mùa đã đổ bộ đất liền, còn cuối năm vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực Bắc Bộ (bão số 9 và số 11).
Các cơn bão gây mưa lớn cực đoan, dẫn đến lũ vượt mức lịch sử trên nhiều tuyến sông như sông Thương tại Cầu Sơn cao hơn lũ năm 1937 là 0,76m, sông Lô tại Hà Giang vượt mức năm 1969 là 0,90m, sông Bưởi tại Kim Tân (Thanh Hóa) vượt mức năm 1971 là 0,08m.
Hoàn lưu sau bão gây ngập lụt nghiêm trọng tại các đô thị và vùng trũng thấp, đặc biệt là ở Hà Nội, Thái Nguyên và Bắc Ninh.
Nhiều khu vực liên tiếp hứng chịu các đợt thiên tai, hình thành tình trạng “bão chồng bão, lũ chồng lũ”, kèm theo lũ quét, sạt lở đất, nhất là tại các tỉnh miền núi và trung du Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ.
Các đợt mưa lớn, ngập lụt đe dọa nghiêm trọng đến an toàn giao thông, đê điều, hồ đập, trong đó có nhiều công trình vừa được khắc phục tạm thời sau sự cố. Đáng chú ý, chỉ trong 13 ngày (từ 22/9/2025 đến 3/10/2025), ba cơn bão số 9, 10 và 11 liên tiếp xuất hiện trên Biển Đông, hoàn lưu sau bão tiếp tục gây mưa lớn kéo dài và lũ nghiêm trọng.
Thứ hai, các nguy cơ đe dọa An ninh kinh tế Việt Nam, trọng tâm là an ninh thương mại quốc tế.
An ninh kinh tế là sự ổn định và phát triển bền vững của nền kinh tế. Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN nên an ninh kinh tế là sự ổn định và phát triển bền vững của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Việt Nam. Bất cứ yếu tố nào tác động tiêu cực đến an ninh kinh tế đều là nguy cơ, thách thức, mối đe dọa đến an ninh kinh tế. Ở cấp độ vĩ mô đó là các hoạt động có thể ảnh hưởng đến tổng thể nền kinh tế, ví dụ các bất ổn vĩ mô như lạm phát, mất giá nội tệ, bội chi ngân sách, nợ công, nợ nước ngoài, nhập siêu… và ở cấp độ vi mô là các vấn đề bất ổn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của một ngành nghề, một doanh nghiệp, tội phạm kinh tế, âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch phá hoại kinh tế, vấn đề ô nhiễm môi trường trong hoạt động sản xuất kinh doanh, an ninh mạng (tác động đến doanh nghiệp)…
Có thể xác định một số nguy cơ đe dọa đến an ninh kinh tế trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam như sau:
– Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên thế giới.
– Nguy cơ chệch hướng XHCN trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường ở Việt Nam.
– Nguy cơ mất cân đối các biến số vĩ mô đe dọa an ninh kinh tế như: tăng trưởng chưa bền vững; nợ công; Trong phát triển kinh tế, nếu có những chính sách, biện pháp không phù hợp rất dễ bị bên ngoài can thiệp. Bài học chính quyền Mỹ kết luận Việt Nam thao túng tiền tệ năm 2020 và đến nay tuy không quy kết Việt Nam “thao túng tiền tệ” nhưng vẫn đưa Việt Nam vào danh sách “giám sát tăng cường về tài chính” là một bài học kinh nghiệm quý về giải quyết các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa về an ninh kinh tế nói chung, an ninh tài chính nói riêng.
– Nguy cơ bất ổn xã hội từ tham nhũng, tiêu cực trong quy hoạch, xây dựng, triển khai các dự án, đề án kinh tế. Từ năm 2013 đến nay, các cơ quan tiến hành tố tụng TW và địa phương đã khởi tố, điều tra 14.300 vụ/24.410 bị can, xét xử sơ thẩm hơn 11.700 vụ/22.600 bị cáo về tham nhũng, kinh tế, chức vụ.
Các nguy cơ đe dọa an ninh thương mại, an ninh thuế quan do chính sách thuế quan của Mỹ.
Tình hình an ninh năng lượng
Theo báo cáo của Cục Điện lực và Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), tổng sản lượng điện toàn hệ thống 6 tháng đầu năm 2025 ước đạt 156,4 tỷ kWh, tăng 3,04% so cùng kỳ. Cung ứng điện được bảo đảm an toàn, liên tục, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và các sự kiện quan trọng trên cả nước.
Dự kiến, tổng điện năng sản xuất và nhập khẩu của Việt Nam năm 2025 sẽ đạt khoảng 347,5 tỷ kWh. Mặc dù không có con số cụ thể về riêng lượng điện nhập khẩu trong cả năm, nhưng tỷ lệ điện nhập khẩu trong 8 tháng đầu năm 2025 là 2,4% trên tổng sản lượng toàn hệ thống, tương đương 5,24 tỷ kWh.
Lũy kế 6 tháng năm 2025, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt 155,79 tỷ kWh trong đó sản lượng ngày lớn nhất đạt 1,04 tỷ kWh và công suất lớn nhất đạt 51.672 MW.
Trong tháng 6 năm 2025, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đảm bảo cung cấp điện an toàn, liên tục, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của nhân dân. Đặc biệt, EVN đã đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định phục vụ các kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT và kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia.
Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống tháng 6 đạt 28,2 tỷ kWh. Lũy kế 6 tháng năm 2025, sản lượng toàn hệ thống đạt 155,79 tỷ kWh trong đó sản lượng ngày lớn nhất đạt 1,04 tỷ kWh và công suất lớn nhất đạt 51.672 MW.
Sản lượng điện truyền tải tháng 6/2025 ước đạt 22,7 tỷ kWh; lũy kế 6 tháng đầu năm 2025 ước đạt 124,7 tỷ kWh, trong đó công suất truyền tải tối đa qua giao diện Bắc – Trung đạt 3.959 MW và giao diện Trung – Nam đạt 5.625 MW.
Tỷ trọng huy động các loại hình nguồn điện toàn hệ thống trong 6 tháng đầu năm như sau:
+ Thủy điện: 36,5 tỷ kWh, chiếm 23,4%.
+ Nhiệt điện than: đạt 84,6 tỷ kWh, chiếm 54,3%.
+ Tua bin khí: 10,27 tỷ kWh, chiếm 6,6%.
+ Năng lượng tái tạo: 20,98 tỷ kWh, chiếm 13,5% (trong đó điện mặt trời đạt 13,63 tỷ kWh, điện gió đạt 6,71 tỷ kWh).
+ Điện nhập khẩu: 3,24 tỷ kWh, chiếm 2,1%…
EVN cũng đã khởi công 2 dự án nguồn điện là Thủy điện tích năng Bác Ái và Nhà máy Thủy điện Trị An mở rộng. Tổ chức khởi công và phát động phong trào thi đua xây dựng Dự án đường dây 500 kV Lào Cai -Vĩnh Yên.
Cạnh đó đã khởi công 80 công trình và hoàn thành đóng điện 124 công trình lưới điện từ 110 đến 500 kV, trong đó có các dự án quan trọng như: Đường dây 500 kV Monsoon – Thạnh Mỹ, đường dây 220 kV Huội Quảng – Nghĩa Lộ, trạm biến áp 220 kV Phú Bình 2.
Nhiều dự án quan trọng đã được cấp thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư, như: các trạm biến áp 500 kV Quỳnh Lưu, Ninh Sơn; đường dây 500 kV Hải Phòng – Thái Bình; các đường dây 220 kV Sơn La – Điện Biên, Lào Cai – Than Uyên, Long Biên – Mai Động; Hải Phòng – Gia Lộc, Hồng Ngự – Châu Đốc, Tân Sơn Nhất – Thuận An, Long Thành – Công Nghệ Cao; cải tạo đường dây 220 kV Châu Đốc – Kiên Bình…
Đồng thời các đơn vị tập trung quyết liệt, triển khai các giải pháp đảm bảo tiến độ hoàn thành/khởi công các dự án, công trình trọng điểm chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2025) và Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam (2/9/1945-2/9/2025) như: Thủy điện Hòa Bình mở rộng; Nhiệt điện Quảng Trạch I; đường dây 500 kV Lào Cai – Vĩnh Yên và các trạm biến áp 500 kV Lào Cai, Vĩnh Yên; đấu nối Nhiệt điện Nhơn Trạch 3&4; đường dây 220 kV Nghĩa Lộ – Việt Trì; v.v…
Theo báo cáo của EVN, quý I-2025, điện nhập khẩu hiện đạt 1,33 tỉ kWh, chiếm 1,8% trong sản lượng điện toàn hệ thống.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, lượng điện nhập khẩu tăng đều những năm qua, đạt 5 tỷ kWh vào cuối 2024. Riêng năm 2021 sản lượng giảm còn khoảng 1,4 tỷ kWh do tạm dừng mua từ Trung Quốc.
Hiện Việt Nam nhập khẩu khoảng 1.000 MW điện từ Lào qua các đường dây 220 kV liên kết. Theo hiệp định giữa hai chính phủ, tổng công suất nhập khẩu từ nước này dự kiến tăng lên 5.000-8000 MW năm 2030.
Với Trung Quốc, điện được mua qua hai đường dây 220 kV Malungtang – Hà Giang và Maquan – Lào Cai trong mùa khô, với tổng công suất khoảng 550 MW, sản lượng 2-3 tỷ kWh mỗi năm.
Tình hình An ninh lương thực
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết ngành nông nghiệp bảo đảm mục tiêu sản xuất 43,5 triệu tấn lúa trong năm 2025. Đặc biệt, vụ Thu Đông tại Đồng bằng sông Cửu Long với khoảng 700.000 ha sẽ cho hơn 4 triệu tấn lúa, tương đương 2 triệu tấn gạo, thu hoạch từ tháng 11-12 năm 2025.
Bộ NNMT đang triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đến nay, đã có hơn 320.000 ha được đăng ký, với 11 mô hình thí điểm cho kết quả năng suất tăng 5-10%, chi phí giảm 10–20%. Đây là hướng đi bền vững, giúp nông dân và doanh nghiệp duy trì lợi nhuận ngay cả khi giá gạo có biến động.
Theo Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường): Khối lượng xuất khẩu gạo tháng 8 năm 2025 ước đạt 770 nghìn tấn với giá trị đạt 344,1 triệu USD, đưa tổng khối lượng và giá trị xuất khẩu gạo 8 tháng đầu năm 2025 đạt 6,3 triệu tấn và 3,17 tỷ USD, tăng 2,2% về khối lượng nhưng giảm 17,5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân xuất nhiều nhưng lại được ít là do giá gạo xuất khẩu bình quân 8 tháng đầu năm 2025 của Việt Nam cũng như tất cả các loại gạo của các nước xuất khẩu đều giảm. Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam trung bình chỉ đạt 504,9 USD/tấn, giảm 19,3% so với cùng kỳ năm 2024.
Philippines là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam với thị phần chiếm 42,4%. Ghana và Bờ Biển Ngà là hai thị trường lớn tiếp theo với thị phần tương ứng là 11,7% và 10,7%. So với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu gạo 7 tháng đầu năm 2025 sang thị trường Philippines giảm 15,6%, thị trường Ghana tăng 44,4%, thị trường Bờ Biển Ngà tăng 88,9%. Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, giá trị xuất khẩu gạo tăng mạnh nhất ở thị trường Bangladesh với mức tăng 188,4 lần và giảm mạnh nhất ở thị trường Malaysia với mức giảm 54,4%.
Tháng 8-2025, trên thị trường gạo châu Á, giá gạo xuất khẩu đồng loạt giảm. Giá gạo Ấn Độ chạm mức thấp nhất kể từ mức đỉnh trên thị trường xuất khẩu gạo vào tháng 8-2023. Khi đó, lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ và một số quốc gia khác đã đẩy giá gạo trên thị trường thế giới tăng lên mức trung bình 650-660 USD/ tấn. Các loại gạo của Việt Nam lúc đó: gạo 5% tấm có giá khoảng 643-647 USD/tấn; gạo 25% tấm có giá 628-632 USD/tấn; gạo Jasmine (gạo thơm) có giá 753-757 USD/tấn. Giá gạo Thái Lan giảm do nhu cầu ảm đạm. Trước đó, gạo Việt Nam tăng giá do người mua tại Philippines tích trữ trước thời hạn tạm dừng nhập khẩu, sau đó quay đầu giảm trở lại.
Theo đó, tại Việt Nam, gạo 5% ghi nhận xu thế tăng lên mức 395 USD/tấn – mức cao nhất trên thị trường vào ngày 20-8, sau đó quay đầu giảm, hiện ở mức 389 USD/tấn; gạo 25% tấm tăng lên 371 USD/tấn, hiện tại giảm xuống 367 USD/tấn; gạo 100% tấm tăng lên 339 USD/tấn, hiện tại giảm còn 333 USD/tấn. Gạo thơm thượng hạng Jasmine tăng lên 561 USD/tấn, hiện tại giảm còn 545 USD/tấn.
Tính bình quân tháng 8-2025, mặt hàng gạo xuất khẩu chủ chốt 5% tấm của Thái Lan giảm 17 USD/tấn, Việt Nam giảm 12 USD/tấn, Pakistan giảm mạnh nhất 26 USD/tấn so với giá bình quân tháng 7-2025.
Thứ ba, là các tội phạm xuyên quốc gia.
Trung bình 1 năm trên thế giới các quốc gia phát hiện, điều tra khoảng 500 triệu vụ tội phạm. Thế giới có khoảng 200 triệu người nghiện ma túy có hồ sơ kiểm soát. Khoảng 1/10 số tội phạm trên thế giới ngày nay là tội phạm có tổ chức. 1/2 tội phạm có tổ chức trên thế giới ngày nay là tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia hoặc tội phạm có tổ chức có yêu tố nước ngoài. Chỉ tính 10 năm 2013-2023 trên thế giới đã xảy ra hơn 1 vạn vụ khủng bố các loại, trong đó điển hình là vụ khủng bố ngày 11/09/2001 xảy ra ở nước Mỹ.
Việt Nam sau khi trở thành thành viên của WTO và hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới có nhiều yếu tố, điều kiện thuận lợi bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Những cá nhân và tổ chức tội phạm quốc tế đã và đang lợi dụng xu thế hội nhập, hợp tác đa phương của Việt Nam với các nước để tiến hành các hoạt động tội phạm ngay trên lãnh thổ Việt Nam hoặc lợi dụng lãnh thổ Việt Nam làm địa bàn trung gian. Tội phạm trong nước cũng tăng cường móc nối với tội phạm ở nước ngoài để tiến hành các hoạt động phạm tội. Vì vậy, trong những năm qua, tình hình tội phạm xuyên quốc gia liên quan đến Việt Nam có xu hướng tăng dần về cả số vụ, việc lẫn tính chất, mức độ nghiêm trọng, đặc biệt là những hoạt động của các băng nhóm tội phạm có tổ chức mang tính xuyên quốc gia.
Tội phạm xuyên quốc gia tại Việt Nam năm 2025 chủ yếu tập trung vào tội phạm ma túy, với các hoạt động buôn bán, vận chuyển số lượng lớn đã bị lực lượng chức năng triệt phá. Bên cạnh đó, các hình thức tội phạm xuyên quốc gia khác bao gồm tội phạm kinh tế, lừa đảo, mua bán người và tội phạm mạng vẫn diễn biến phức tạp.
-Tội phạm ma túy xuyên quốc gia: Từ năm 2013 – 2025 trên toàn quốc đã phát hiện 200.644 vụ phạm tội về ma túy. Từ 2013 – 2025 đã khám phá 287 vụ, bắt 588 đối tượng phạm tội về ma túy có liên quan nước ngoài. Chỉ riêng vụ án vận chuyển ma túy từ Pháp về Việt Nam liên quan đến 4 tiếp viên hàng không bị bắt giữ ngày 16/03/2023, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã điều tra mở rộng triệt phá 500 đường dây tội phạm, băng nhóm, khởi tố hơn 1.000 bị can, thu giữ 316kg ma túy, 10 khẩu súng…. với số tiền giao dịch lên đến 28.000 tỷ đồng.
Chỉ tính riêng 9 tháng năm 2025, lực lượng chức năng đã bắt giữ hơn 19.000 vụ, 37.500 đối tượng phạm tội về ma túy; thu giữ gần 3,4 tấn ma túy và hơn 2 triệu viên ma túy tổng hợp, hơn 243 kg heroin, hơn 971 kg cần sa. Tang vật thu giữ: Lực lượng chức năng thu giữ gần 3,4 tấn ma túy các loại, hơn 2 triệu viên ma túy tổng hợp, hơn 243 kg heroin và hơn 971 kg cần sa.
Đặc điểm: Tội phạm ma túy xuyên quốc gia có xu hướng gia tăng và hoạt động tinh vi hơn, với các đường dây quy mô lớn được tổ chức chặt chẽ.
Hiện nay, cả nước có khoảng 300.000 người nghiện và sử dụng trái phép chất ma túy, tương đương 0,3% dân số. Trong số đó, gần 50.000 người đang cai nghiện tại cơ sở, 100.000 người trong các cơ sở giam giữ và 150.000 người sinh sống tại cộng đồng. Điều đáng chú ý là, số người nghiện có xu hướng tăng trung bình 10% mỗi năm, trong khi nhiều đối tượng vẫn chưa được phát hiện, quản lý đầy đủ, thậm chí con số thực tế có thể cao gấp 2–3 lần.
Bên cạnh đó, người nghiện ma túy còn gây ra hàng chục nghìn vụ vi phạm pháp luật mỗi năm. Trung bình giai đoạn 2020–2024, có tới 26.000 vụ với gần 40.000 đối tượng liên quan đến người nghiện. Riêng 9 tháng đầu năm 2025 đã ghi nhận 12.690 vụ, 23.268 đối tượng, trong đó nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng do các đối tượng “ngáo đá” gây ra. Hậu quả không chỉ là những mất mát về người và của, mà còn là nỗi ám ảnh và bất an lan rộng trong cộng đồng.
-Tội phạm mua bán phụ nữ, trẻ em Việt Nam ra nước ngoài: Từ 2013 – 2025 trên địa bàn cả nước điều tra, khám phá 4025 vụ, khởi tố 5889 bị can phạm tội mua bán người ra nước ngoài. Trong số này có 445 vụ, 507 bị can mua bán trẻ em ra nước ngoài. Có 526 trẻ em bị mua bán.
Trong 6 tháng đầu năm 2025, tình hình tội phạm mua bán người tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Theo thống kê, các lực lượng chức năng đã chuyển truy tố 50 vụ/178 bị can; đã giải quyết, xét xử 72 vụ, 237 bị cáo. Tội phạm về mua bán người phải giải quyết chủ yếu gồm: Tội mua bán người (chiếm 46,24%); tội mua bán người dưới 16 tuổi (chiếm 43%); tội mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người (chiếm 6,45%). Riêng, lực lượng Cảnh sát hình sự toàn quốc đã khởi tố, điều tra mới 22 vụ/72 đối tượng phạm tội mua bán người theo các tội danh được quy định tại điều 150, 151 Bộ luật hình sự, xác định được 100 nạn nhân bị mua bán.
Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) cho biết, tội phạm mua bán người ra nước ngoài là 10 vụ/25 đối tượng/28 nạn nhân, So với cùng kỳ năm 2024, số vụ mua bán người ra nước ngoài được phát hiện, điều tra giảm 2 vụ (giảm 16%). Tội phạm mua bán người trong nước là 12 vụ/46 đối tượng/72 nạn nhân, so với cùng kỳ năm 2024, số vụ mua bán người trong nước được phát hiện, điều tra tăng 6 vụ (tăng 100%), trong đó chủ yếu là mua bán người, mua bán người dưới 16 tuổi để cưỡng bức làm việc tại các cơ sở karaoke, massage kích dục, bán dâm… xảy ra tại các địa phương Hà Nội, Điện Biên, Bắc Ninh, Tuyên Quang, Long An, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nam Định và Hòa Bình (cũ)…
– Tội phạm đưa người ra nước ngoài trái phép, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Nổi lên là tình hình lừa đảo đưa người sang làm việc tại khu vực Tam giác vàng, Campuchia, Lào,v.v…
Từ năm 2023 các tổ chức, băng nhóm tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại khu vực Đông Nam Á như Campuchia, Philippin, Malaysia, Myanma… có xu hướng di chuyển địa bàn hoạt động sang khu vực Tam giác vàng, Campuchia, Lào,v.v…
Các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức, thủ đoạn lừa đảo, địa điểm hoạt động đồng thời không ngừng mở rộng quy mô, tổ chức. Cùng với việc tổ chức lừa các bị hại tại các nước Châu Á, để lừa các nạn nhân người Việt Nam các đối tượng sử dụng chiến thuật “dùng người Việt lừa người Việt” nên đã lôi kéo, móc nối với các đối tượng là người Việt Nam đã từng tham gia các tổ chức lừa đảo qua mang do các đối tượng người Trung Quốc cầm đầu hoạt động tại các nước để tham gia thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản đối với người Việt Nam. Chỉ trong một thời gian ngắn, bọn chúng đã thiết lập nên một “đế chế” riêng tại khu vực được mệnh danh là “Thiên đường của tội phạm” – Đặc khu kinh tế Tam giác vàng ở tỉnh Bokeo, Lào…Điển hình là các vụ án:
Ngày 5/7/2025 Công an tỉnh Điện Biên đã phối hợp với lực lượng Công an Lào triệt phá thành công đường dây lừa đảo công nghệ cao xuyên quốc gia tại Đặc khu kinh tế Tam Giác Vàng (Lào), bắt giữ 74 đối tượng, thu giữ lượng lớn tang vật công nghệ, ngoại tệ và tài liệu phạm tội.
Tháng 2/2025, Công an Điện Biên phát hiện tổ chức tội phạm do Hoàng Văn Trung (SN 1994, Cao Bằng) cầm đầu, lập sàn vàng ảo “ATFX” lừa đảo hàng trăm người Việt. Đường dây hoạt động tinh vi tại Đặc khu kinh tế Tam Giác Vàng (tỉnh Bò Kẹo, Lào), có liên kết với nhiều đối tượng nước ngoài.
Ngày 5/7/2025, đồng loạt ba mũi tấn công được kích hoạt. Tại Tam Giác Vàng, 45 đối tượng bị bắt giữ, gồm 14 người Trung Quốc và 31 người Việt. Tại sân bay Viêng Chăn, 14 đối tượng đang làm thủ tục bay sang Campuchia cũng bị bắt. Cùng lúc, 15 đối tượng khác bị khống chế khi vượt biên qua Cửa khẩu quốc tế Tây Trang, Điện Biên. Các lực lượng chức năng thu giữ tang vật gồm: 314 điện thoại, 292 máy tính All-in-One, 36 bộ máy vi tính, 1.000 sim Lào, 13 hộ chiếu, cùng hàng nghìn USD, nhân dân tệ và kịch bản lừa đảo soạn sẵn.
Chiêu thức của các đối tượng là lợi dụng mạng xã hội, tạo dựng các tài khoản giả mạo người thành đạt, kết bạn, tán tỉnh, lấy lòng tin rồi mời chào đầu tư vào “sàn vàng” ATFX với lãi suất ảo 24% mỗi ngày. Khi nạn nhân rót tiền lớn, nhóm này viện cớ lỗi hệ thống, trì hoãn rút tiền, thậm chí dùng tin nhắn riêng tư, ảnh nhạy cảm để đe dọa, tiếp tục ép nạn nhân chuyển tiền.
Mỗi khâu trong chuỗi lừa đảo được phân vai cụ thể, vận hành chặt chẽ như một “doanh nghiệp công nghệ” trá hình. Chúng sử dụng công nghệ mã hóa, AI và không gian mạng để che giấu tung tích, phân tầng tổ chức, gây khó khăn lớn cho công tác truy vết.
– Ngày 15/9/2025, thông tin từ Công an tỉnh Nghệ An cho biết các phòng nghiệp vụ công an tỉnh này vừa phá một chuyên án mua bán người, bắt 3 nghi phạm lừa bán 13 nạn nhân ở Nghệ An vào các công ty lừa đảo tại đặc khu kinh tế Tam giác vàng.
Bước đầu, cơ quan công an xác định ba nghi phạm cầm đầu đường dây mua bán người này là Vi Thị Lan (31 tuổi), ngụ xã Cẩm Lạc, tỉnh Hà Tĩnh; Lô Thị Vuông (32 tuổi), ngụ xã Nga My, tỉnh Nghệ An; và Lô Thị Nhâm (21 tuổi), ngụ phường An Dương, thành phố Hải Phòng.
Ngày 29/10/2025 Công an tỉnh Lai Châu đã phối hợp với Cơ quan đại diện Bộ Công an tại Campuchia, Cục Cảnh sát Hình sự Bộ Công an và lực lượng chức năng của Campuchia chủ trì phá chuyên án mang số hiệu 0525L, bắt 59 đối tượng người Việt Nam tại Campuchia trong ổ nhóm lừa đảo qua mạng chiếm đoạt hơn 300 tỷ đồng của hơn 8.000 bị hại.
– Tội phạm do người nước ngoài gây ra ở Việt Nam hoặc gây án ở nước ngoài trốn sang Việt Nam:
Hiện nay, có gần 400.000 người nước ngoài đang làm ăn sinh sống tại Việt Nam (trong đó số người mang quốc tịch Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc chiếm khoảng 40%). Nhiều đối tượng người nước ngoài vào Việt Nam thực hiện hoạt động phạm tội mới như lừa đảo bằng thẻ tín dụng, lừa đảo thông qua việc thực hiện hợp đồng kinh tế qua mạng Internet, tội phạm sử dụng công nghệ cao…
Từ 2013 – 2025 đã phát hiện, bắt giữ hơn 1000 đối tượng người nước ngoài bị truy nã trốn sang Việt Nam.
Điển hình là vụ: Thực hiện Cao điểm phối hợp phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tội phạm đánh bạc trên không gian mạng giữa Việt Nam – Trung Quốc năm 2025, Cục Cảnh sát hình sự chủ trì, phối hợp các đơn vị thuộc Bộ Công an (Cục Đối ngoại, Cục An ninh và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao), Công an thành phố Hà Nội, Công an thành phố Đà Nẵng và các đơn vị, địa phương có liên quan đã xác minh, bắt giữ, xử lý nhóm đối tượng người Trung Quốc có hành vi lừa đảo, cưỡng đoạt tài sản qua mạng viễn thông, internet theo đề nghị của Bộ Công an Trung Quốc. Ngày 29/9/2025, Cục Cảnh sát hình sự phối hợp Công an các đơn vị, địa phương đồng loạt triển khai kiểm tra cư trú, hoạt động vi phạm pháp luật tại các địa điểm trên và phát hiện 49 đối tượng có trong danh sách phía Bộ Công an Trung Quốc đề nghị bắt giữ cùng nhiều đồ vật có liên quan (điện thoại, máy tính, USB…); ngày 02/10/2025, bắt giữ thêm 02 đối tượng trong ổ nhóm này đang làm thủ tục xuất cảnh tại sân bay Quốc tế Nội Bài. Căn cứ kết quả bắt giữ các đối tượng tại Việt Nam, phía Bộ Công an Trung Quốc đã đồng loạt triển khai các tổ công tác, tiến hành bắt giữ thành công hơn 100 đối tượng có liên quan trong lãnh thổ Trung Quốc.
Tại Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia lần thứ 19 và các Hội nghị liên quan (AMMTC 19) tại Melaka, Malaysia, ngày 10/9/2025, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã tham dự phiên họp toàn thể Hội nghị nhằm thảo luận, đánh giá hợp tác khu vực và chia sẻ nỗ lực quốc gia trong đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia. Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, tội phạm xuyên quốc gia tiếp tục là thách thức lớn đối với các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Trước tình hình trên, với tinh thần đấu tranh quyết liệt, không khoan nhượng các loại tội phạm xuyên quốc gia và sự hợp tác hiệu quả của các tổ chức quốc tế, cơ quan thực thi pháp luật các nước, nhất là các nước ASEAN, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia của Bộ Công an Việt Nam đã thu được nhiều kết quả quan trọng.
Nhân dịp này, Bộ Công an Việt Nam đã đề xuất 4 giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác khu vực trong phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, được các nước ghi nhận đánh giá cao.
Theo đó, các nước cần tích cực hợp tác trao đổi thông tin, chủ động nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm xuyên quốc gia liên quan đến các nước ASEAN; xây dựng cơ chế phối hợp điều tra chung, đấu tranh chuyên án chung để nâng cao hiệu quả đấu tranh.
Tăng cường phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ trong phòng, chống tội phạm, nhất là trong giám định số, truy vết điện tử, phân tích dữ liệu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), camera thông minh trong phát hiện, ngăn chặn và giám sát tội phạm theo thời gian thực.
Sớm xây dựng dữ liệu chung trong ASEAN phục vụ hoạt động tương trợ tư pháp về hình sự, dẫn độ và chuyển giao người bị kết án phạt tù; các nước chung đường biên giới phối hợp xây dựng, nhân rộng mô hình đơn vị hành chính cơ sở giáp biên không ma tuý, tiến tới không tội phạm, xoá bỏ tận gốc nguyên nhân, điều kiện tội phạm xuyên quốc gia.
Thứ tư, các nguy cơ đe dọa an ninh mạng, an ninh thông tin và tội phạm sử dụng công nghệ cao:
Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển và ứng dụng Internet cao trên thế giới. Việt Nam đạt 104,7 triệu thuê bao Internet băng rộng di động tính đến tháng 4, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước. Thông tin được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố trong báo cáo quý II/2025, cho thấy xu hướng sử dụng Internet di động tiếp tục tăng trong bối cảnh Bộ đẩy mạnh phát triển hạ tầng số.
Về tốc độ, hệ thống đo iSpeed của Trung tâm Internet Việt Nam ghi nhận mạng băng rộng di động đạt 77,19 Mbps về tốc độ tải lên và 27,37 Mbps tải xuống.
Còn theo thống kê của Ookla, Internet di động tại Việt Nam tháng 4 đạt 136,21 Mbps, đứng thứ 27 thế giới, cao hơn 1,5 lần so với trung bình toàn cầu (92,31 Mbps). Trong bảng xếp hạng 100 thành phố có kết nối di động nhanh nhất, Hà Nội đứng thứ 42 với tốc độ trung bình 163,75 Mbps, TP HCM xếp thứ 49 với 146,40 Mbps.
Chính phủ điện tử đã được triển khai rộng khắp các địa phương, làm giảm thiểu thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Việt Nam cũng đang nỗ lực trở thành quốc gia thứ hai trong khu vực Đông Nam Á triển khai xây dựng thành phố thông minh để tạo môi trường sống tốt hơn, nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Tuy nhiên, sự phát triển của không gian mạng cũng làm nảy sinh nhiều nguy cơ, thách thức mới đối với an ninh quốc gia cũng như an toàn, lợi ích của các cơ quan, doanh nghiệp và cá nhân.
Từ năm 2013 – 2025 trên địa bàn cả nước đã phát hiện, xử lý 62.006 vụ tấn công mạng và khởi tố, điều tra 4398 vụ tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Theo báo cáo của Kaspersky, trong 6 tháng đầu năm 2025, hệ thống bảo mật của hãng đã ngăn chặn hơn 301.880 vụ tấn công khai thác lỗ hổng nhằm vào các doanh nghiệp tại Việt Nam – tương đương khoảng 1.600 vụ mỗi ngày. Con số này đưa Việt Nam đứng thứ hai khu vực Đông Nam Á về số vụ khai thác lỗ hổng, chỉ sau Indonesia (524.657 vụ).
Việt Nam đứng thứ hai Đông Nam Á về số vụ tấn công khai thác lỗ hổng nửa đầu năm 2025. Ảnh: Kaspersky
Số mối đe dọa trực tuyến trong nửa đầu năm 2025 tại khu vực Đông Nam Á. Ảnh: Kaspersky
Theo thống kê của Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, 8 tháng năm 2025, Việt Nam ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo qua mạng, tăng 65% so với cùng kỳ năm 2024, với thiệt hại ước tính hơn 1.660 tỷ đồng.
Hơn 4.500 tên miền độc hại được phát hiện (tăng 90%) với các thủ đoạn tinh vi như deepfake, lừa đảo crypto, chiếm đoạt OTP, giả danh cơ quan công an hoặc ngân hàng… Loại tội phạm mạng còn đe dọa niềm tin số và quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Theo báo cáo của Viettel Cyber Security, trong quý III/2025, Việt Nam ghi nhận hơn 6,5 triệu tài khoản cá nhân bị đánh cắp, gần 4.000 tên miền lừa đảo và hơn 547.000 cuộc tấn công DDoS, đặc biệt nhiều vụ tấn công được thực hiện dưới sự hỗ trợ từ AI.
Việt Nam ghi nhận hơn 502 triệu bản ghi dữ liệu của doanh nghiệp bị rò rỉ. Số lượng tài khoản cá nhân bị đánh cắp được ghi nhận đạt 6,5 triệu tài khoản, tăng 64% so với quý trước. Các lĩnh vực tài chính – ngân hàng, năng lượng và hạ tầng thiết yếu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với quy mô dữ liệu bị xâm phạm lên tới hàng trăm triệu bản ghi. Từ dữ liệu độc quyền của VCS, hình thức lừa đảo trực tuyến tiếp tục tăng mạnh, với gần 4.000 tên miền lừa đảo và 877 website giả mạo thương hiệu được phát hiện, tăng lần lượt 325% và 264% so với cùng kỳ 2024. Các chiến dịch này chủ yếu mạo danh ngân hàng, cơ quan công quyền hoặc thương hiệu thương mại điện tử, phát tán tin nhắn và email chứa đường dẫn giả mạo để đánh cắp thông tin tài chính, tài khoản và mã OTP.
Tấn công mạng không chỉ diễn ra ở cấp độ người dùng mà liên tục nhắm đến các hệ thống lớn, trọng yếu. Đáng chú ý, cùng với vụ việc một hệ thống lớn chứa thông tin khách hàng ngân hàng bị rao bán dữ liệu, VCS cũng ghi nhận 17 vụ, với hơn 195 triệu bản ghi lộ lọt. Trong lĩnh vực Dịch vụ tiêu dùng – cá nhân, 62 vụ với 177 triệu bản ghi, tương đương 2,43 GB dữ liệu cũng được phát hiện.
Trong số các nguyên nhân được nhắc tới, điểm mới xuất hiện là nhiều vụ việc nghiêm trọng đến từ việc việc khai thác lỗ hổng trên các sản phẩm đã hết vòng đời hỗ trợ (end-of-life).
Ngoài ra, tấn công từ chối dịch vụ phân tán (DDoS) cũng gia tăng về tần suất và cường độ. Hệ thống Viettel AntiDDoS ghi nhận hơn 547.000 cuộc tấn công trong quý, gấp đôi cùng kỳ 2024. Tháng 9/2025 chứng kiến số vụ tấn công tăng đột biến, gần gấp 4 lần so với trung bình mỗi tháng. Hình thức phổ biến nhất là carpet bombing – tấn công đồng loạt vào toàn bộ dải IP của mục tiêu để tạo lưu lượng cực lớn, khiến hệ thống tê liệt dù mỗi địa chỉ IP chỉ chịu tải ở mức trung bình.
Tấn công mạng bùng nổ trên nhiều mặt trận
Theo Báo cáo của VCS, xu hướng tấn công mạng vẫn xoay quanh các vấn đề nổi cộm nhiều năm nay. Quý III/2025 ghi nhận sự gia tăng đột biến về cả quy mô lẫn mức độ ảnh hưởng, cho thấy tình trạng nghiêm trọng của các cuộc tấn công, trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài nguyên đắt giá.
Việt Nam ghi nhận hơn 502 triệu bản ghi dữ liệu của doanh nghiệp bị rò rỉ. Số lượng tài khoản cá nhân bị đánh cắp được ghi nhận đạt 6,5 triệu tài khoản, tăng 64% so với quý trước. Các lĩnh vực tài chính – ngân hàng, năng lượng và hạ tầng thiết yếu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với quy mô dữ liệu bị xâm phạm lên tới hàng trăm triệu bản ghi.
Số lượng bản ghi thông tin tài khoản cá nhân lộ lọt tăng mạnh trong quý III/2025. Nguồn: Viettel Cyber Security
Từ dữ liệu độc quyền của VCS, hình thức lừa đảo trực tuyến tiếp tục tăng mạnh, với gần 4.000 tên miền lừa đảo và 877 website giả mạo thương hiệu được phát hiện, tăng lần lượt 325% và 264% so với cùng kỳ 2024. Các chiến dịch này chủ yếu mạo danh ngân hàng, cơ quan công quyền hoặc thương hiệu thương mại điện tử, phát tán tin nhắn và email chứa đường dẫn giả mạo để đánh cắp thông tin tài chính, tài khoản và mã OTP.
Tấn công mạng không chỉ diễn ra ở cấp độ người dùng mà liên tục nhắm đến các hệ thống lớn, trọng yếu. Đáng chú ý, cùng với vụ việc một hệ thống lớn chứa thông tin khách hàng ngân hàng bị rao bán dữ liệu, VCS cũng ghi nhận 17 vụ, với hơn 195 triệu bản ghi lộ lọt. Trong lĩnh vực Dịch vụ tiêu dùng – cá nhân, 62 vụ với 177 triệu bản ghi, tương đương 2,43 GB dữ liệu cũng được phát hiện.
Số lượng vụ lộ lọt dữ liệu tại Việt Nam theo lĩnh vực. Nguồn: Viettel Cyber Security
Trong số các nguyên nhân được nhắc tới, điểm mới xuất hiện là nhiều vụ việc nghiêm trọng đến từ việc việc khai thác lỗ hổng trên các sản phẩm đã hết vòng đời hỗ trợ (end-of-life).
Ngoài ra, tấn công từ chối dịch vụ phân tán (DDoS) cũng gia tăng về tần suất và cường độ. Hệ thống Viettel AntiDDoS ghi nhận hơn 547.000 cuộc tấn công trong quý, gấp đôi cùng kỳ 2024. Tháng 9/2025 chứng kiến số vụ tấn công tăng đột biến, gần gấp 4 lần so với trung bình mỗi tháng. Hình thức phổ biến nhất là carpet bombing – tấn công đồng loạt vào toàn bộ dải IP của mục tiêu để tạo lưu lượng cực lớn, khiến hệ thống tê liệt dù mỗi địa chỉ IP chỉ chịu tải ở mức trung bình.
Năm 2025, tình huống lộ lọt dữ liệu CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia) là một trong những sự cố nghiêm trọng nhất, với nguy cơ rò rỉ hơn 160 triệu thông tin tín dụng người dùng Việt Nam. Dữ liệu bị rao bán công khai với mức giá 175.000 USD trên các diễn đàn tin tặc.
Tội phạm công nghệ cao: Các hoạt động lừa đảo trực tuyến, tấn công mạng và đánh cắp thông tin có yếu tố xuyên biên giới ngày càng gia tăng.
Đầu tháng 10/2025, Công an tỉnh Cao Bằng triệt phá thành công một đường dây lừa đảo trực tuyến quy mô lớn. 39 đối tượng bị bắt giữ sau khi chúng giả danh Công an, sử dụng phần mềm gián điệp để chiếm đoạt hơn 700 tỷ đồng của hàng ngàn nạn nhân trên khắp Việt Nam. Đáng chú ý, toàn bộ đường dây tội phạm này được điều hành từ nước ngoài thông qua không gian mạng để hoạt động.
Trước đó, dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công an 02 nước Việt Nam và CHDCND Lào, các Tổ công tác của Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an phối hợp các lực lượng chức năng của CHDCND Lào đã bóc gỡ đường dây tội phạm chuyên hoạt động tổ chức đánh bạc và đánh bạc trực tuyến xuyên quốc gia do Mai Anh Việt cầm đầu… Chỉ trong 05 tháng đầu năm 2025, các đối tượng đã tổ chức đánh bạc cho hàng nghìn người Việt tham gia với số tiền đánh bạc gần 50 triệu USD (tương đương gần 1.300 tỷ VNĐ). Tại cơ quan công an, đối tượng Mai Anh Việt thừa nhận, đã đặt đại bản doanh điều hành toàn bộ đường dây tội phạm tại Lào nằm trốn tránh sự phát hiện của công an Việt Nam.
Thứ năm, các nguy cơ đe dọa An ninh y tế.
– Tình hình an ninh, an toàn bệnh viện:
Theo Bộ Y tế, từ đầu năm 2025 đến nay, đã ghi nhận 6 vụ việc nhân viên y tế bị hành hung trong khi đang thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, điều trị cho người bệnh…
Đáng chú ý, diễn biến các vụ việc có xu hướng ngày càng nghiêm trọng, trong đó vụ việc xảy ra ngày 23/10/2025 tại Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An, khi người nhà người bệnh tấn công các điều dưỡng đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của các cơ quan báo chí, truyền thông và dư luận xã hội.
Những vụ hành hung này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, an toàn bệnh viện, mà còn đe dọa trực tiếp sức khỏe, tính mạng của nhân viên y tế, người bệnh và người nhà khác. Đồng thời, gây bức xúc trong dư luận, làm tổn thương tâm lý và giảm sút tinh thần làm việc của đội ngũ nhân viên y tế.
-Tình hình mất an toàn thực phẩm:
Tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm ở Việt Nam năm 2025 diễn biến rất phức tạp.
Trong năm 2024, toàn quốc ghi nhận 135 vụ ngộ độc thực phẩm làm 4936 người mắc và 24 trường hợp tử vong. So với năm 2023, số vụ tăng 10 vụ, số mắc tăng 2787 người, số tử vong giảm 4 người. Đáng chú ý trong năm qua xảy ra 31 vụ ngộ độc thực phẩm lớn trên 30 người mắc và xảy ra chủ yếu tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố; đặc biệt có những cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố bán thức ăn với số lượng lớn nhưng chưa được quan tâm kiểm tra, kiểm soát.
9 tháng đầu năm 2025 toàn quốc đã xảy ra 48 vụ ngộ độc thực phẩm, làm 585 người mắc bệnh và 14 người tử vong. Ngày 25/4/2025 Phó Thủ tướng Lê Thành Long chỉ đạo xử lý việc chỉ 3 tháng đầu năm 2025, hàng loạt vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra trên toàn quốc khiến hàng trăm người phải nhập viện.
Xảy ra một số vụ sản xuất, buôn bán, kinh doanh sữa giả và thuốc giả; sản xuất, mua bán hàng giả, thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh; sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sử dụng kết quả thử nghiệm giả mạo để đưa sản phẩm ra thị trường.
Vụ sản xuất, buôn bán, kinh doanh sữa giả và thuốc giả. Đến ngày 29/4/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố, bắt tạm giam 15 đối tượng để điều tra về các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, thực phẩm; vi phạm các quy định kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; lừa đảo, chiếm đoạt tài sản; đưa hối lộ và môi giới hối lộ.
Vụ sản xuất, mua bán hàng giả, thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và nhiều tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Đến ngày 29/4/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra công an tỉnh Thanh Hóa đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 14 đối tượng về tội danh sản xuất, buôn bán hàng giả thuốc phòng bệnh, chữa bệnh. Các thông tin về vụ án này đã được đăng tải đầy đủ trên Cổng Thông tin điện tử Công an tỉnh Thanh Hóa. Đề nghị các cơ quan báo chí muốn có thêm thông tin có thể vào đây để tìm hiểu thêm.
Vụ sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sử dụng kết quả thử nghiệm giả mạo để đưa sản phẩm ra thị trường do Công ty TNHH Hirbitech sản xuất. Ngày 28/4/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam, lệnh khám xét chỗ ở đối với 4 bị can gồm: Phạm Vũ Khiêm, Giám đốc Công ty TNHH Herbitech, Vương Thị Hoa, Lê Thị Hồng Vân, Bùi Thị Thu Hà là Kế toán trưởng, hoặc phụ trách Kế toán của Công ty Herbitech trong giai đoạn từ năm 2021 đến nay, cùng tội danh vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo kết quả điều tra, Phạm Văn Khiêm đã chỉ đạo Vương Thị Hoa, Lê Thị Hồng Vân, Bùi Thị Thu Hà lập 2 hệ thống sổ sách kế toán, một hệ thống để khai thuế, thể hiện số lượng sản xuất hàng hóa, kinh doanh ít hơn nhiều so với thực tế. Hệ thống thứ hai để theo dõi chi tiêu nội bộ với đầy đủ số hàng hóa sản xuất, kinh doanh, số tiền thu được và không kê khai thuế.
Theo đó đã để ngoài sổ sách kế toán số tiền hơn 121 tỷ đồng. Bước đầu xác định gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước số tiền thuế lẽ ra phải nộp hơn 10 tỷ đồng. Bên cạnh đó, quá trình điều tra vụ án này, cơ quan điều tra đã xác định 2 sản phẩm bảo vệ sức khỏe do Công ty TNHH Herbitech sản xuất là hàng giả. Đồng thời đã thu giữ 115 mẫu sản phẩm bảo vệ sức khỏe do Công ty Herbitech sản xuất có dấu hiệu là hàng giả đang chờ kết quả giám định.
-Tình hình an ninh dân số:
Theo đánh giá của Quỹ Dân số Liên hợp quốc, Việt Nam đã đáp ứng được 92% nhu cầu sử dụng biện pháp tránh thai (BPTT) đối với phụ nữ đã có chồng. Tốc độ gia tăng tỷ lệ giới tính khi sinh (GTKS) cũng bước đầu được khống chế. Nếu tỷ lệ GTKS năm 2015 là 112,8 bé trai/100 bé gái thì sau 5 năm, tỷ lệ này đã được khống chế ở mức 113 bé trai/100 bé gái. Tuy nhiên mất cân bằng giới tính vẫn đang ở mức báo động.
Sau khi bắt đầu thời kỳ già hóa dân số vào năm 2011 với tỉ lệ dân số từ 60 tuổi trở lên chiếm 9,9%, Việt Nam sẽ trải qua giai đoạn dân số già từ 2026 – 2054 khi tỉ lệ người 65 tuổi trở lên chiếm từ 10 – 19,9%. Từ 2054 – 2069, Việt Nam sẽ trải qua giai đoạn dân số rất già, khi người từ 65 tuổi trở lên chiếm 20 – 29,9%. Việt Nam cũng được xem là quốc gia có thời gian chuyển từ “già hóa dân số” sang “dân số già” vào nhóm nhanh trên thế giới, dự báo là 20 năm, trong khi Nhật Bản và Trung Quốc là 26 năm, Anh và Tây Ban Nha 45 năm…
Thứ sáu, tình hình an ninh biển và vấn đề IUU
Khái niệm IUU: IUU bao gồm ba hành vi chính: khai thác trái phép, khai thác không báo cáo và khai thác không được quản lý, áp dụng cho các sản phẩm hải sản nhập khẩu vào EU.
Hoạt động đánh bắt cá khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là mối đe dọa lớn nhất đến việc duy trì, bảo tồn các nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh thái biển, gây ra những tác động nghiêm trọng về môi trường cũng như kinh tế – xã hội trên phạm vi toàn thế giới; đồng thời đe dọa an ninh lương thực, an ninh trên biển, chủ quyền, công bằng xã hội, dẫn đến tình trạng tội phạm xuyên quốc gia.
Ước tính tỷ lệ khai thác IUU chiếm khoảng 20% tổng sản lượng đánh bắt toàn cầu, tương đương 15-25 triệu tấn.
Việt Nam hiện là 1 trong 3 nước có kim ngạch xuất khẩu thủy sản lớn nhất toàn cầu, sau Trung Quốc và Nauy. Việt Nam cũng là 1 trong 7 quốc gia có sản lượng khai thác thủy sản lớn nhất.
Thời gian qua, Việt Nam đã tham gia nhiều tổ chức và hiệp định quốc tế liên quan như Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), Hiệp định về đàn cá di cư (UNFSA), Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Ủy ban Nghề cá Tây và Trung Thái Bình Dương (WCPFC), Kế hoạch hành động quốc tế nhằm ngăn chặn, răn đe và xóa bỏ hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IPOA-IUU), Kế hoạch hành động khu vực nhằm chống đánh bắt cá IUU (RPOA-IUU)…, đồng thời ban hành hệ thống pháp luật phù hợp với quy định quốc tế về chống IUU.
Các điểm chính về tình hình IUU ở Việt Nam
– Cảnh báo thẻ vàng: EC đã cấp “thẻ vàng” cho Việt Nam vào tháng 10 năm 2017 do các vi phạm trong khai thác hải sản.
– Nỗ lực gỡ thẻ: Việt Nam đang tích cực thực hiện các biện pháp phòng chống IUU để đáp ứng các yêu cầu của EC, nhằm mục đích gỡ “thẻ vàng”.
– Thách thức: Việc gỡ “thẻ vàng” vẫn là một quá trình khó khăn và đòi hỏi sự kiên trì thực hiện các quy định quốc tế về chống khai thác IUU.
Thep Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) một trong những lý do lớn nhất khiến EC chưa gỡ “thẻ vàng” với thủy sản Việt Nam là tình trạng vẫn còn một số tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài để đánh bắt hải sản trái phép, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín quốc tế của Việt Nam.
Theo kế hoạch, đoàn EC sang kiểm tra thực tế tại Việt Nam lần thứ 5 từ tháng 3/2025. Tuy nhiên, vụ việc tàu cá KG-95441-TS của Kiên Giang (nay là An Giang) bị lực lượng thực thi pháp luật Thái Lan bắt giữ vào ngày 24/2/2025 khi xảy ra va chạm với tàu cá và lực lượng chức năng của nước này, đã khiến EC lùi thời hạn. Với hành vi IUU điển hình này, EC luôn giữ lập trường cứng rắn, kiên quyết chưa gỡ bỏ “thẻ vàng” với thủy sản Việt Nam.
Việt Nam đã triển khai đồng bộ và quyết liệt các biện pháp chống khai thác IUU và phát triển nghề cá bền vững, trong đó gồm quản lý đăng ký, cấp phép khai thác trên cơ sở dữ liệu quốc gia VNFishbase; giám sát hành trình tàu cá, truy xuất nguồn gốc điện tử; xử lý nghiêm hành vi vi phạm; số hóa toàn bộ hoạt động khai thác để ngăn chặn thủy sản vi phạm lưu thông, chế biến, tiêu thụ.
Hệ thống cơ sở dữ liệu liên thông toàn trình đảm bảo quản lý toàn trình, truy xuất minh bạch, không thể gian lận, sẵn sàng kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc tế CATCH của EU, CDS của FAO; thực hiện đồng bộ biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm IUUF được xử lý hành chính và hình sự đảm bảo tính nghiêm khắc. Mức phạt hành chính cao nhất: Luật xử lý vi phạm hành chính kết hợp xử lý hình sự, đảm bảo tính răn đe.
Các tổ chức quốc tế và các nước đối thoại về nghề cá đều đánh giá pháp luật của Việt Nam hiện tại đã đảm bảo chống khai thác IUU hiệu quả và bền vững.
Các quy định pháp luật của Việt Nam đã tương đồng, hài hòa với các quy định phổ quát chống khai thác IUU của thế giới và các nước Việt Nam có giao thương, thương mại.
Bên cạnh đó, Việt Nam định hướng phát triển nghề cá có trách nhiệm, bền vững thông qua giảm khai thác, tăng nuôi trồng và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; duy trì chính sách không đóng mới tàu cá, chuyển đổi sinh kế cho ngư dân; số hóa toàn trình hoạt động khai thác thủy sản để phát hiện vi phạm, ngăn chặn, xử lý kịp thời thủy sản từ IUUF không được lưu thông, chế biến, tiêu thụ tại thị trường trong nước và quốc tế.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 100% số tàu cá (79.360 tàu cá) đã được đăng ký, cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia Vnfishbase. Các địa phương đang rà soát, thống kê, cập nhật, đồng bộ dữ liệu tàu cá với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; các địa phương đã hoàn thành việc định danh tàu cá; lập danh sách theo dõi, kiểm soát số lượng tàu cá không đủ điều kiện tham gia hoạt động khai thác thủy sản.
Hiện cả nước đã có 28.164 tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS), đạt 99,06%. Hằng tuần, các địa phương rà soát, cập nhật danh sách tàu cá nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU trên cơ sở dữ liệu VMS để các cơ quan chức năng tập trung kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm (nếu có). Hằng ngày, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp danh sách tàu cá của các địa phương hoạt động gần ranh giới, mất kết nối VMS gần ranh giới với các nước để theo dõi, liên lạc với chủ tàu, thuyền trưởng cảnh báo không vi phạm khai thác IUU, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển.
Quán triệt, thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng IUU về việc tăng cường công tác chống khai thác IUU, Cảnh sát biển Việt Nam tiếp tục quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo các cấp; duy trì nghiêm lực lượng phương tiện trực, triển khai quyết liệt, linh hoạt các biện pháp, phương án tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên các vùng biển, trọng tâm là khu vực biển chồng lấn, khu vực biển giáp ranh Việt Nam-Thái Lan-Malaysia-Indonesia, vùng nước lịch sử Việt Nam-Campuchia; kiểm tra chặt chẽ tàu cá mất kết nối tín hiệu thiết bị giám sát hành trình (VMS), tàu tháo gửi, nhận thiết bị giám sát hành trình VMS, tàu cá vượt ranh sang vùng biển nước ngoài hoạt động.
Ngày 09/12/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ 25 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), trực tuyến với 21 tỉnh, thành phố ven biển. Đây là một phần trong chuỗi các phiên họp hàng tuần nhằm đẩy mạnh các biện pháp chống khai thác IUU.
II. Các giải pháp phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống trong thế giới VUCA và trong kỷ nguyên mới vươn mình:
2.1. Dự báo tình hình an ninh phi truyền thống năm 2026
Do ảnh hưởng của tình hình thế giới, trong nước, dự báo năm 2026 tình hình an ninh phi truyền thống sẽ nổi lên như sau:
– Tình hình thiên tai, các nguy cơ đe dọa an ninh môi trường, an ninh nguồn nước.
– Tình hình các nguy cơ đe dọa an ninh kinh tế ( thuế quan, nợ công,v.v,…).
– Tình hình tội phạm xuyên quốc gia.
– Tình hình các nguy cơ đe dọa an ninh mạng và tội phạm mạng.
– Tình hình các nguy cơ đe dọa an ninh y tế, dịch bệnh.
– Tình hình các nguy cơ đe dọa an ninh biển (IUU).
2.2. Việc tăng cường quản trị an ninh phi truyền thống là nội dung rất quan trọng, đòi hỏi phải triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, vận hành cơ chế lãnh đạo, điều hành phù hợp và sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, các địa phương; trước hết, cần tập trung vào những vấn đề chủ yếu sau.
Một là, nâng cao nhận thức cho cán bộ lãnh đạo và thực thi công vụ các cấp, các ngành và toàn dân về an ninh phi truyền thống thống và quản trị an ninh phi truyền thống gắn với phát triển bền vững.
Ðại hội XIII của Ðảng xác định: “Kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại với quốc phòng, an ninh và giữa quốc phòng, an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội và đối ngoại”[2]. Trong điều kiện mới, cần thường xuyên quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết và các quan điểm của Đảng về kết hợp chặt chẽ phát triển bền vững với quản trị an ninh phi truyền thống trong từng ngành, lĩnh vực, từng địa bàn và cả nước. Đồng thời, đẩy mạnh việc bồi dưỡng kiến thức toàn diện cho đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì các cấp cả về lý luận chính trị, năng lực quản lý kinh tế và kiến thức về quản trị an ninh, quản trị an ninh phi truyền thống; trong đó, tập trung bồi dưỡng kiến thức về quản trị an ninh, quản trị an ninh phi truyền thống và nâng cao ý thức bảo vệ an ninh quốc gia cho cán bộ các ngành, các cấp, các cơ quan, đơn vị, địa phương, từ đó thống nhất nhận thức, trách nhiệm trong thực hiện mối quan hệ kết hợp này.
An ninh Việt Nam là an ninh toàn dân, toàn diện, Vì vậy cần nâng cao ý thức cho mọi tầng lớp nhân dân về bảo vệ Tổ quốc nói chung, phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa, thảm họa an ninh phi truyền thống nói riêng theo yêu cầu của thời kỳ mới.
Hai là, nâng cao hiệu quả vận hành cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước trong giải quyết, phòng ngừa, ứng phó có hiệu quả các mối đe doạ an ninh phi truyền thống gắn với phát triển bền vững.
Nhà nước, cần thống nhất quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội gắn với củng cố quốc phòng – an ninh trên phạm vi cả nước và đặt nó trong tổng thể chung của Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 2021-2025 và tầm nhìn đến 2030 và 2045. Tập trung vào gắn phát triển bền vững với phòng ngừa, ứng phó các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống như an ninh kinh tế, an ninh môi trường, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh mạng,v.v…
Trung ương cho tổng kết các mô hình phát triển của các tỉnh, thành phố để lựa chọn mô hình phát triển Việt Nam với 4 trụ cột: Kinh tế-xã hội-môi trường-an ninh. Triển khai Chiến lược Chiến lược tổng thể quốc gia về an ninh phi truyền thống.
Trong chỉ đạo giải quyết các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa, thảm họa an ninh phi truyền thống cần đặc biệt coi trọng công tác phòng ngừa, khi có tình huống xảy ra thì tích cực, chủ động ứng cứu nhanh, có hiệu quả. Đồng thời thực hiện tốt phương châm “4 tại chỗ”: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, cơ sở vật chất tại chỗ, hậu cần tại chỗ.
Ba là, xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về an ninh phi truyền thống gắn với phát triển bền vững.
Trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cần tập trung xây dựng, hoàn chỉnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế, chính sách về an ninh phi truyền thống. Chú trọng xây dựng các biện pháp, chế tài cần thiết để răn đe, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến giải quyết mối quan hệ giữa phát triển bền vững và quản trị an ninh phi truyền thống. Cùng với đó và trên cơ sở các chỉ thị, nghị quyết, đường lôi, chính sách của Đảng và Nhà nước, Luật An ninh quốc gia, Luật Phòng thủ dan sự và các văn bản pháp luật, pháp quy, Chính phủ cần sớm nghiên cứu, ban hành các quy định cụ thể về kết hợp phát triển bền vững và quản trị an ninh phi truyền thống, làm cơ sở để các cấp, các ngành, các địa phương chủ động xây dựng quy hoạch, kế hoạch và triển khai thực hiện có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN thời kỳ mới.
Bốn là, tăng cường công tác phòng ngừa, ứng phó các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống.
Lực lượng Công an nhân dân, Quân đội nhân dân chủ động tham mưu cho lãnh đạo cấp ủy, chính quyền, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đề ra các giải pháp phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống.
Tập trung xây dựng, triển khai các phương án, kịch bản: Phương án/kịch bản về công tác chỉ đạo, chỉ huy cấp quốc gia trong phòng ngừa, ứng phó với các mối đe dọa, khủng khoảng, thảm họa an ninh phi truyền thống; Phương án/Kịch bản về công tác chỉ đạo, chỉ huy cấp tỉnh trong ứng phó với các mối đe dọa, khủng khoảng, thảm họa an ninh phi truyền thống; Phương án/Kịch bản về công tác chỉ đạo, chỉ huy cấp huyện trong ứng phó với các mối đe dọa, khủng khoảng, thảm họa an ninh phi truyền thống; Phương án/Kịch bản về công tác chỉ đạo, chỉ huy cấp xã trong ứng phó với các mối đe dọa, khủng khoảng, thảm họa an ninh phi truyền thống; Phương án/Kịch bản về công tác chỉ đạo, chỉ huy cấp cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong ứng phó với các mối đe dọa, khủng khoảng, thảm họa an ninh phi truyền thống. Đồng thời xây dựng và triển khai các phương án/ kịch bản khung phòng ngừa, ứng phó với thiên tai, các nguy cơ đe dọa an ninh môi trường, an ninh nguồn nước, các nguy cơ đe doạ an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng, an ninh thông tin, an ninh y tế, an ninh biển, an ninh du lịch, an ninh hàng không, v.v…
Với phương châm 4 tại chỗ, đề nghị Chính phủ ưu tiên củng cố, tăng cường nhân lực và phương tiện hỗ trợ cho các cơ quan Công an cấp huyện, cấp xã và các lực lượng khác như Bộ chỉ huy quân sự huyện, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan, Kiểm ngư, Kiểm lâm ở địa phương, cơ sở, v.v.để giải quyết ban đầu các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa, thảm họa an ninh phi truyền thống xảy ra ở địa phương. Chỉ huy tại chỗ: Bí thư Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ huy điều phối các lực lượng Công an, Quân đội, Y tế, Nông nghiệp và phát triển nông thôn (Kiểm lâm, Phòng chống lụt bão), Giao thông vận tải,v.v. địa phương (và cả các lực lượng trung ương, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đóng trên địa bàn) tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ người và tài sản tại nơi xảy ra nguy cơ, thách thức, mối đe dọa, thảm họa an ninh phi truyền thống. Lực lượng tại chỗ: Có cán bộ Công an, Quân đội, Y tế, Nông nghiệp và phát triển nông thôn (Kiểm lâm, Phòng chống lụt bão), Giao thông vận tải,v.v.địa phương (và các lực lượng trung ương, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đóng trên địa bàn) luôn sẵn sàng để cứu nạn, cứu hộ người và tài sản, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh. Phương tiện tại chỗ: Có đủ các phương tiện giao thông (tàu, thuyền chữa cháy, xuồng, ca nô, ô tô chữa cháy, xe máy), phương tiện thông tin liên lạc, công cụ hỗ trợ, công cụ cứu hộ, cứu nạn, phòng cháy chữa cháy, y tế, thuốc,v.v.phục vụ yêu cầu phòng ngừa, ứng phó các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa, thảm họa an ninh phi truyền thống ở địa phương. Hậu cần tại chỗ: Dự trữ đủ xăng dầu cho xe cấp cứu, xe chữa cháy, tàu, thuyền, thuyền chữa cháy, xuồng máy, ca nô, ô tô, xe máy, máy phát điện hoạt động khi không có điện; dự trữ lương thực, thực phẩm và các phương tiện thông tin liên lạc, phương tiện y tế phục vụ phòng ngừa, ứng phó các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa, thảm họa an ninh phi truyền thống.
Trong trường hợp các địa phương vượt khả năng, cần có sự hỗ trợ, cần báo cáo đề xuất lãnh đạo tỉnh, thành phố xin ý kiến chỉ đạo và hỗ trợ kịp thời. Trường hợp xảy ra thảm họa an ninh phi truyền thống đặc biệt nghiêm trọng cần báo cáo lãnh đạo tỉnh, thành phố xin ý kiến trung ương hỗ trợ. Việc điều động lực lượng đến hỗ trợ các địa phương theo nguyên tắc gần trước, xa sau, địa phương lân cận trước.
Cơ chế vận hành phòng ngừa, ứng phó các nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống:
– Khi nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống xảy ra ở địa bàn và trong khả năng ứng phó của cấp xã, trách nhiệm chỉ đạo, điều hành là Cơ quan chỉ đạo ứng phó cấp xã, đứng đầu là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.
– Khi nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống xảy ra trên địa bàn một xã nhưng vượt quá khả năng ứng phó của cấp xã, hoặc xảy ra ở nhiều xã thuộc một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (cấp tỉnh), trách nhiệm chỉ đạo, điều hành là Cơ quan chỉ đạo ứng phó cấp tỉnh, đứng đầu là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
– Khi nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống xảy ra trên địa bàn một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (cấp tỉnh) nhưng vượt quá khả năng ứng phó của cấp tỉnh, hoặc xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, trách nhiệm chỉ đạo, điều hành là Cơ quan chỉ đạo ứng phó quốc gia, đứng đầu là Thủ tướng Chính phủ.
Lực lượng, phương tiện: Tùy từng loại tình huống, mức độ mà lực lượng, phương tiện được huy động, phân công trách nhiệm cụ thể trên cơ sở sau:
– Giai đoạn 1: Khi các thảm họa, sự cố an ninh phi truyền thống chưa làm phát sinh các vấn đề phức tạp đe dọa ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội
+ Về lực lượng: Cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực được giao chịu trách nhiệm là cơ quan chủ trì triển khai các biện pháp ứng phó với các thảm họa, sự cố trong lĩnh vực đó. Lực lượng phối hợp: các lực lượng tại chỗ và chi viện có liên quan.
+ Về phương tiện huy động: Các phương tiện chuyên dụng ứng phó thảm họa, sự cố; phương tiện cứu nạn, cứu hộ; phương tiện giao thông; hệ thống thông tin liên lạc… từ nguồn tại chỗ và chi viện.
– Giai đoạn 2: Khi các thảm họa, sự cố an ninh phi truyền thống chuyển hóa thành các vấn đề đe dọa an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
+ Căn cứ xác định chuyển hóa: Trên cơ sở các quy định của pháp luật có liên quan, Bộ chủ quản có chức năng quản lý nhà nước lĩnh vực liên quan phối hợp Bộ Công an đề xuất mức độ, thời điểm chuyển hóa các thảm họa, sự cố thành vấn đề an ninh quốc gia.
+ Về lực lượng: Lực lượng Công an chịu trách nhiệm chủ trì tổ chức triển khai các biện pháp ứng phó với đe dọa an ninh phi truyền thống khi đã chuyển hóa thành vấn đề an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Lực lượng phối hợp: Lực lượng Quân đội và các lực lượng tại chỗ, chi viện có liên quan.
+ Về phương tiện: Các phương tiện chuyên dụng bảo đảm an ninh, trật tự; ứng phó thảm họa, sự cố; cứu nạn, cứu hộ; giao thông; hệ thống thông tin liên lạc… từ nguồn tại chỗ và chi viện.
– Giai đoạn 3: Tình trạng khẩn cấp
+ Căn cứ xác định: Căn cứ theo pháp luật về tình trạng khẩn cấp.
+ Về lực lượng, phương tiện: Áp dụng theo quy định của pháp luật về tình trạng khẩn cấp. Ví dụ: (i) Nếu là tình trạng khẩn cấp về quốc phòng, thiên tai sẽ do lực lượng Quân đội nhân dân chủ trì, nòng cốt; lực lượng Công an nhân dân và các lực lượng khác phối hợp theo quy định của pháp luật, (ii) Nếu là tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội sẽ do lực lượng Công an nhân dân chủ trì, nòng cốt; lực lượng Quân đội nhân dân và các lực lượng khác phối hợp theo quy định của pháp luật, (iii) Nếu là tình trạng khẩn cấp về y tế sẽ do lực lượng Y tế chủ trì, nòng cốt; lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và các lực lượng liên quan phối hợp theo quy định của pháp luật.
Năm là, tăng cường mở rộng hợp tác quốc tế về phòng ngừa, ứng phó với các mối đe doạ an ninh phi truyền thống gắn với phát triển bền vững.
Tăng cường hợp tác phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống, hợp tác đa phương và song phương toàn diện, song cần tập trung vào các lĩnh vực khắc phục hậu quả chiến tranh; tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn; an ninh y tế và phòng, chống dịch bệnh, an ninh dân số; bảo vệ an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, bảo vệ môi trường, nguồn nước, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, phòng chống khủng bố, đảm bảo an ninh mạng, bảo vệ an ninh biển, an ninh hàng không,v.v…giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.
Sáu là, xây dựng và đầu tư lực lượng chuyên trách phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống.
Theo quy định của pháp luật nước ta hiện nay, Chính phủ thống nhất quản lý Nhà nước về an ninh quốc gia (an ninh truyền thống và phi truyền thống). Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện quản lý Nhà nước về an ninh quốc gia ( an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống). Trước mắt tập trung đầu tư xây dựng, hiện đại hóa lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, Cảnh sát cơ động thuộc Bộ Công an làm nòng cốt đảm nhiệm các công tác: phòng cháy chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, ứng phó, giải quyết các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa, thảm họa an ninh phi truyền thống. Về lâu dài cần xây dựng lực lượng chuyên trách phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống theo hướng thành lập Cơ quan tình trạng khẩn cấp và Cơ quan vệ binh quốc gia như nhiều nước trên thế giới để đủ sức giải quyết, ứng phó các mối đe dọa, thảm họa an ninh phi truyền thống.
[1] Tô Lâm, Nguyễn Xuân Yêm và các tác giả (2024), An ninh phi truyền thống trong thời kỳ hội nhập quốc tế, NXB CAND, Hà Nội 2017, tr.97.
[2] Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), tập 1, tr. 157, NXB CTQG, Hà Nội
Tài liệu tham khảo
- Đảng Cộng sản Việt Nam 92021), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, NXB CTQG Sự thật, Hà Nội năm 2021, tập 1 và 2.
- Nguyễn Quốc Đoàn (2022), Tư duy và nhận thức mới của Đảng Cộng sản Việt Nam về an ninh quốc gia, NXB Lý luận chính trị.
- Joint Declaration of ASEAN and China on Cooperation in the Field of Non-traditional Security Issues 6th ASEAN-China Summit Phnom Penh, 4 November 2002.
- Nguyễn Xuân Ký (2021), Ứng phó và kiểm soát dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh – tiếp cận từ Quản trị an ninh phi truyền thống, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 03/10/2021.
- Trần Mạnh Hùng (2023), An ninh năng lượng và Quản trị an ninh năng lượng, NXB CAND.
- Nguyễn Văn Hưởng (2014): An ninh phi truyền thống: Nguy cơ, thách thức, chủ trương và giải pháp đối phó ở Việt Nam. Khoa Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội, NXB ĐHQG Hà Nội
- Nguyễn Văn Hưởng, Hoàng Đình Phi (2020), Cần quản trị tốt an ninh phi truyền thống để ổn định và phát triển bền vững, Viện Nghiên cứu phát triển Phương Đông ( ORDI), 26/02/2020.
- Tô Lâm, Nguyễn Xuân Yêm và các tác giả (2017), An ninh phi truyền thống trong thời kỳ hội nhập quốc tế, NXB CAND 2017
- Nguyễn Việt Linh (2018), Quản lý nhà nước về an ninh phi truyền thống theo chức năng của lực lượng Công an nhân dân, Luận án tiến sỹ An ninh và Trật tự xã hội, Học viện CSND.
- Nguyễn Việt Linh (2021), Lực lượng Công an nhân dân phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống, tuyengiao.vn, 13/08/2021.
- Mely Caballero Anthony, Alistair D.B.Cook (2016): An Introduction to Non-traditional Security in Asia: Issues, Challenges and Framework for Action, Singapore.
- Hoàng Đình Phi (2024), Quản trị an ninh kinh tế, NXB CAND, Hà Nội 2024.
- Tạ Ngọc Tấn, Phạm Thành Dung, Đoàn Minh Huấn(2015), An ninh phi truyền thống: Những vấn đề lý thuyết và thực tiễn. NXB Lý luận chính trị, Hà Nội.
- Yizhou Wang (2003), Defining Non –Traditional Security and Its Implications for China, Institute of World Economic and Politics, Chinese Academy of Social Sciences
- Nguyễn Xuân Yêm, Nguyễn Việt Linh (2020), Phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ, thách thức, mối đe dọa an ninh phi truyền thống phục vụ phát triển bền vững Việt Nam, https://hdll.vn, 14/12/2020
- Nguyễn Xuân Yêm, Nguyễn Việt Linh (2021), Tư duy mới về an ninh quốc gia trong tình hình mới, https://tuyengiao.vn, 14/06/2021
- Nguyễn Xuân Yêm (2022), Những vấn đề cơ bản về quản trị an ninh phi truyền thống trong quản trị quốc gia, Tạp chí Công an nhân dân, số chuyên đề số 11/2022.
- Nguyễn Xuân Yêm, Hoàng Đình Phi, Nguyễn Xuân Ký (2022), Phòng ngừa, ứng phó các nguy cơ đe doạ an ninh phi truyền thống trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, NXB CAND 2022.
- Nguyễn Xuân Yêm, Lê Hồng Nam và các tác giả (2022), Phòng ngừa, ứng phó các mối đe doạ, khủng khoảng, thảm hoạ an ninh phi truyền thống trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, NXB CAND 2022.
- Nguyễn Xuân Yêm, Đỗ Cảnh Thìn và các tác giả (2023), An ninh phi truyền thống và quản trị an ninh phi truyền thống, NXB CAND 2023.
- Nguyễn Xuân Yêm, Vũ Xuân Viên, Lê Đức Viên (2024), An ninh môi trường và phát triển bền vững Thành phố Đà Nẵng, NXB CAND 2024.
- Nguyễn Xuân Yêm, Vũ Thanh Chương, Nguyễn Xuân Toản, Trần Quang Tuấn, Lê Trung Sơn (2024), An ninh môi trường biển và phát triển bền vững thành phố Hải Phòng, NXB CAND 2024.
- Nguyễn Xuân Yêm, Nguyễn Xuân Ký, Trần Văn Phúc, Nguyễn Mạnh Cường, Đỗ Cảnh Thìn (2024), An ninh môi trường, an ninh nguồn nước liên quan đến khai thác, sản xuất, kinh doanh than và nhiệt điện trong tiến trình phát triển bền vững từ “ nâu” sang “ xanh” trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, NXB CAND 2024.
- Nguyễn Xuân Yêm, Đỗ Thanh Bình, Đỗ Hải Hồ, Đỗ Khắc Hải, Bùi Việt Hùng (2024), An ninh môi trường, an ninh nguồn nước và phát triển bền vững tỉnh Hòa Bình, NXB CAND 2024.
- Nguyễn Xuân Yêm và các tác giả (2024), An ninh kinh tế và phát triển bền vững Tỉnh Bình Dương, NXB CAND 2024, 736 trang.
- Nguyễn Xuân Yêm và các tác giả (2024), An ninh môi trường và phát triển bền vững Tỉnh Vĩnh Phúc, NXB CAND 2024.
- Nguyễn Xuân Yêm và các tác giả (2024), An ninh nguồn nước mặt và phát triển bền vững Tỉnh Hưng Yên, NXB CAND 2024.
- Nguyễn Xuân Yêm và các tác giả (2024), An ninh kinh tế, An ninh lương thực, an ninh thương mại và phát triển bền vững Tỉnh An Giang, NXB CAND 2024.
- Nguyen Xuan Yem, Do Canh Thin, Bui Minh Thanh, Do Khac Hai, Le Van Duong, Nguyen Binh Minh, Tran Manh Hung, Nguyen Viet Linh,Vu Van Thuan, Pham Ngoc Hoang Anh (2025), Transnational Crimes in Vietnam: A Nontraditional Security Cooperation Approach, The Intrenational Journal of Justice & Police Sciences (IJJPS), IIJPS Volume 1 Issue 1, January-June 2025, www.justicepolicejournal.com, pp 57-87
- Nguyen Xuan Yem, Hoang Anh Tuan, Pham Tien Dung, Le Duc Minh, Trinh Duc Binh, Le Thien Nhi, The Impact of Social Media on Information Security and Mental Health in University Student: A Case Study from Hanoi, 4th International Conference on Advances in Information and Communication Technology ( ICTA 2025), 25-27 November 2025 at VNU Information Technology Institute ( VNU ITI), Lecture notes in Networks and Systems ( SCOPUS Q4), Springer.
- Hoang Anh Tuan, Nguyen Xuan Yem, Pham Tuan Dung, Luong Anh Tuan, Mai Anh B, Briding Policy and Practice: Regional Perspectives on Implementing SDG 4 and SDG 9 in Vietnam Higher Education, The Symposium on Global Sustianability Educatin: Innovation in Digital & International Teaching, Hamburg University of Appliced Sciences, Hamburg, Germany on December 1-2,2025.
Trung tướng, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm




